Hazar Denizi, dünyanın en büyük kapalı gölü olup Kazakistan, Azerbaycan, Rusya, Türkmenistan ve İran gibi beş ülkenin kıyısında yer alır. Antik Paratetis okyanusunun bir parçası olan Hazar Denizi, doğal özellikleriyle sır dolu bir deniz olarak kabul edilir. Kuzey ve güney kısımları arasındaki farklar, tuzluluk ve derinlik açısından belirgin bir şekilde ortaya çıkar.
Hazar Denizi, zengin petrol yataklarına ev sahipliği yapmasıyla da dikkat çeker. Toplam petrol rezervinin 48 milyar varil olduğu tahmin edilen Hazar, uluslararası alanda “enerji denizi” olarak bilinir. Bu durum, kıyıdaş ülkelerin ekonomilerinde kilit bir rol oynamasının yanı sıra petrol ithalatı yapan ülkeler için de stratejik bir önem taşır.
Son yıllarda Hazar Denizi’nin su seviyesinde ciddi bir düşüş gözlemlenmektedir. 2005 ila 2023 yılları arasında 185 santimetrelik bir düşüş kaydedilmiş ve 31 bin kilometrekarelik su alanı kaybolmuştur. Bu durumun 2100 yılına kadar devam ederek deniz seviyesinin 18 metreye kadar düşebileceği tahmin edilmektedir. Ekolojik aktivistler, denizdeki bu çekilmeye bağlı olarak balık ve bitki türlerinin yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu vurgulamaktadır. betovis
“Hazar’ı Kurtarın” Ekolojik Hareketinin kurucusu Vadim Ni ve diğer çevre aktivistleri, Hazar Denizi’nin karşı karşıya olduğu tehlikelere ve çevresel krize dikkat çekmektedir. Deniz seviyesinin düşmesi, petrol ve gaz şirketlerinin kirliliği, biyolojik çeşitliliğin kaybı ve balıkçılık ile turizm sektörünün tehdit altında olması gibi sorunlara karşı bölgesel ve uluslararası düzeyde mücadele çağrısı yapmaktadırlar.
Kazakistanlı çevre aktivisti Galina Çernova, Hazar Denizi’nin su seviyesinin düşmesine karşı baraj inşaatlarının durdurulması gerektiğini savunmaktadır. Ayrıca, Hazar’ın kıyısında petrol üretimi yapan şirketlerin çevreye olan etkileri konusunda şeffaflık sağlanması gerektiğini vurgulamaktadır. Balıkçılık sektöründe çalışanlar da denizin kirliliği nedeniyle artan ölü balık vakalarına dikkat çekerek duruma çözüm bulunmasını talep etmektedirler.
Kazakistan Meclisi’nin Hazar Denizi’ndeki çekilme konusunu yakından takip ettiği ve gelecekte bu konuda daha etkin adımlar atmayı planladığı belirtilmektedir. Hazar Denizi’nin ekolojik dengesinin korunması ve su seviyesinin düşüşünün durdurulması için ulusal ve uluslararası işbirliğinin artırılması gerektiği vurgulanmaktadır.
