CGTN, Çin’in dijital teknolojilerden yararlanarak kadınları güçlendirmeye yönelik çalışmalarını konu alan bir makale yayımlandı. Peng Liyuan’ın 2026 UNESCO Kız Çocukları ve Kadınların Eğitimi Ödülü için Cuma günü düzenlenen törendeki açıklamalarını temel alan makale, Çin’in kadınların dijital becerilerini geliştirmeye, cinsiyet eşitliğini teşvik etmeye ve cinsiyetler arasındaki dijital uçurumu kapatmak amacıyla uluslararası iş birliğini artırmaya yönelik çalışmalarına ışık tutuyor.
Haziran 2026’da Çin’in güneyindeki Guangdong Eyaleti’nde gerçekleşen bir eğitim programı esnasında yapay zekâ destekli fotoğraf düzenlemeyi ilk defa deneyen Saba Aliyeva isimli Azerbaycanlı bir katılımcı, “Bu teknolojide ustalaşmak zorunda olduğumu fark ettim” sözlerini paylaştı.
Saba Aliyeva; gelişmekte olan ülkelerdeki kadınların dijital çağa özgü beceriler kazanmasına yardımcı olmak amacıyla düzenlenen, yapay zekâ, dijital girişimcilik ve teknoloji alanında güçlendirme konulu iki eğitim programına 10 ülkeden katılan 51 kadından biriydi.
Bu kadınların deneyimi, Çin’in dijital teknolojileri kadınlar için pratik fırsatlara dönüştürmeye yönelik sürekli çalışmalarını yansıtırken hem Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in eşi hem de kız çocukları ve kadınların eğitimini geliştirme konusunda UNESCO özel temsilcisi olan Peng Liyuan da Çin’in bu vizyonunun altını çizdi.
2026 UNESCO Kız Çocukları ve Kadınların Eğitimi Ödülü için Cuma günü düzenlenen törende yayımlanan konuşma videosunda, Peng kadınlara yönelik meslekî ve uygulamalı eğitimleri güçlendirmenin yanı sıra kadınların bu teknolojileri kullanmasına ve bu teknolojilerden yararlanmasına imkân tanıyacak dijital ve akıllı eğitim olanaklarını ve fırsatlarını artırması için uluslararası topluluğa çağrıda bulundu.
Peng Çin’in eğitim kalitesini iyileştirmek amacıyla yapay zekâyı kullanmasının eğitimde cinsiyet eşitliğini ve kadınların çok yönlü gelişimini artırmaya yardımcı olduğuna ve bunun Küresel Güney’deki ülkeler için yararlı bir deneyim sunduğuna dikkat çekti.
Kadınların güçlenmesi konusunda çok ciddi bir talep bulunuyor. Uluslararası Finans Kurumu (International Finance Corporation) tarafından yapılan araştırmada, Afrika ve Güneydoğu Asya’daki e-ticaret pazarlarına kadınların daha fazla katılmasının 2025 – 2030 arasında 300 milyar Amerikan dolarından fazla gelir getirebileceği bulgusuna ulaşıldı.
Çin eğitim programları ve kadınların yönettiği e-ticaret işletmelerine yönelik destekler dâhil olmak üzere dijital okuryazarlık ve kırsal kalkınmaya yönelik ulusal girişimlerle kadınların dijital becerilerini artırıyor. 2024 yılında 14.147 kadın, yapay zekâ eğitimcisi olarak mesleki beceri sertifikası alırken, bu başlıkta yıllık toplam rakam içinde %42,3 pay sahibi oldu. Bunun yanında Çin’de internet sektöründeki girişimcilerin yarıdan fazlası ve dijital ticaret, e-ticaret ve canlı yayın (livestreaming) gibi yeni gelişen alanlardaki çalışanların yaklaşık üçte birini kadınlar oluşturuyor.
Çin aynı zamanda kendi deneyimlerini tüm dünyayla paylaşıyor. Temmuz 2025’te kurulan Global Exchange and Cooperation Center for Digital Empowerment of Women (Kadınların Dijital Alanlarda Güçlendirilmesine Yönelik Küresel Değişim ve İş Birliği Merkezi) Başkan Xi’nin 2024 Şanghay İş Birliği Örgütü Kadın Forumu’na yazdığı bir tebrik mektubunda ortaya koyduğu hedefleri yansıtıyor. Başkan Xi, bu mektupta bilim ve teknoloji alanlarında inovasyonu ve dijital güçlendirme yoluyla kadınların gelişimini desteklemek amacıyla Çin’in tüm taraflarla birlikte çalışmaya hazır ve istekli olduğunu ifade etti.
Çin, beceri kazandırmaya yönelik eğitimlerin yanı sıra kapsayıcı dijital yönetişimi de savunuyor. Çin üçüncü Kuşak ve Yol Forumu’nda lansmanı yapılan Küresel Yapay Zekâ Yönetişim Girişimi (Global AI Governance Initiative) aracılığıyla yapay zekâ gelişiminde cinsiyet yanlılığını ortadan kaldırma çağrısında bulundu. Çin bunun yanında dijital kapsayıcılığı artırmak ve cinsiyet eşitliğini teşvik etmek amacıyla BM Genel Kurulu’nda kabul edilen “Yapay Zekâ Kapasitesinin Geliştirilmesinde Uluslararası İş Birliğinin Güçlendirilmesi” başlıklı kararı destekledi.
Cuma günü Peng’in de dile getirdiği üzere kız çocukları ve kadınların eğitimi umut tohumları ekiyor, hayalleri besliyor ve mutluluğu yeşertiyor. Çin, pratik beceri eğitimlerini uluslararası değişimler ve iş birlikleriyle harmanlayarak daha fazla kadının dijital teknolojileri kullanabilmesini, dijital ekonomiye katılabilmesini ve dijital dönüşümden yararlanabilmesini sağlamayı hedefleyen çalışmalara katkıda bulunuyor.
