University of Utah’tan beyin cerrahı Dr. Robert Rennert liderliğindeki ekip, hava kirliliği ile bilinen Wasatch Front bölgesinde gerçekleştirilen araştırmada, son beş yılda beyin anevrizması nedeniyle hastaneye yatırılan 70 hastanın verilerini inceledi. Araştırma sonuçlarına göre, bu hastalarda beyin kanaması vakalarının, hava kirliliği seviyelerinin zirve yaptığı dönemlerden üç ila altı ay sonra artış gösterdiği belirlendi.
Çalışmada, en fazla etkili kirleticiler arasında ozon, azot dioksit, kükürt dioksit, karbon monoksit ve PM2.5 gibi 2.5 mikrometreden küçük partiküllerin yer aldığı vurgulandı. Bu tür hava kirleticilerin zamanla damar duvarlarını zayıflatarak beyin kanamalarına neden olabileceği belirtildi. Özellikle PM2.5’in vücutta iltihaplanmaya, hücresel hasara ve DNA onarımının engellenmesine yol açabileceği biliniyor.
Dünya genelinde hava kirliliğine bağlı ölüm sayısının yılda 8 milyona yaklaştığına dikkat çekilen araştırmada, hava kirliliğinin beyin kanamalarıyla birlikte aşırı sıcakların ölümcüllüğünü artırarak COVID-19’un etkilerini şiddetlendirdiği de vurgulandı.
Rennert, yapılan araştırmanın halk sağlığı açısından hava kirliliği tehdidini daha görünür kılacağını ve önlemlerin alınmasına katkı sağlayacağını belirtti. Toplu taşıma kullanımının teşvik edilmesi, günlük kirlilik kotalarının sıkılaştırılması ve çevre araştırmalarına daha fazla fon ayrılması gerektiğinin altı çizildi. Araştırma, npj Clean Air dergisinde yayımlandı.
